Vườn quốc gia Lò Gò-Xa Mát, Tây Ninh

Vườn quốc gia Lò Gò-Xa Mát
Vườn quốc gia Lò Gò-Xa Mát

Vườn quốc gia (VQG) Lò Gò- Xa Mát (Tây Ninh) thú vị bởi nó mang nét đa dạng sinh học đặc trưng của vùng rừng chuyển tiếp giữa Tây Nguyên, miền Đông Nam bộ và Đồng bằng sông Cửu Long – nơi duy nhất của VN có hệ sinh thái này.

quy-hoach-phat-trien-lo-go-xa-mat

Vườn quốc gia Lò Gò – Xa Mát nằm trên địa phận 3 xã Tân Lập, Tân Bình, Hoà Hiệp thuộc huyện Tân Biên, tỉnh Tây Ninh, cách thị xã Tây Ninh khoảng 30km về phía bắc tây bắc. Vườn quốc gia Lò Gò – Xa Mát có hệ động thực vật phong phú đặc biệt là hệ chim nước quý hiếm, nằm ở phía tây vùng đất thấp miền Đông Nam bộ, chủ yếu là rừng nguyên sinh, địa hình khá bằng phẳng.
Xem video clip giới thiệu Vườn quốc gia Lò Gò-Xa Mát:

 
Với diện tích 18.765ha, nằm ở độ cao từ 5-10m so với mực nước biển và là khu vực có rừng che phủ lớn nhất tại tỉnh Tây Ninh, được chia thành ba phân khu. Trong đó, khu được bảo vệ nghiêm ngặt là 8.590ha, khu phục hồi sinh thái: 10.080 ha còn lại là khu hành chính dịch vụ.
Vườn quốc gia Lò Gò-Xa Mát
Vườn quốc gia Lò Gò-Xa Mát

Lò Gò – Xa Mát có thảm thực vật rừng dạng khảm giữa rừng bán rụng lá, rừng rụng lá trên đất thấp và các dải hẹp rừng thường xanh ven sông suối và rừng tràm. Gần biên giới với Campuchia là các dải rộng đồng cỏ đất lầy với các thảm cói lác.

Hệ thực vật phong phú có giá trị như: các cây họ dầu: dầu nước, dầu cát, dầu chai, dầu song nàng, sao đen, nến mủ, một số loài đã có tên trong sách đỏ như: gõ cà te, giáng hương, mạc sưa.

Khu hệ chim tại vườn quốc gia này rất đặc trưng, tại các sinh cảnh đất ngập nước đã ghi nhận nhiều loài chim nước quý hiếm như giang sen, già đẫy nhỏ và cò nhạn, gà lôi lông tía, gà tiền mặt đỏ, chích chạch má xám. Ngoài ra, Lò Gò – Xa Mát còn là nơi dừng chân bay qua của loài sếu đầu đỏ, trên tuyến di cư về nơi sinh sản tại Campuchia. Lò Gò-Xa Mát được công nhận là một trong các vùng chim quan trọng của Việt Nam.

điều thú vị khi đến khu VQG là đi vào khu vực bán ngập ở trảng Tà Nốt tận mắt ngắm nhìn hệ sinh thái đầy cỏ năng, lác với nhiều loài chim quý di cư đến như sếu đầu đỏ, cò nhạn. Hàng năm, khoảng tháng 6 đến tháng 11, đàn cò nhạn (còn gọi là cò ốc- thức ăn chủ yếu là ốc) lên đến hơn 1.000 con di cư từ khu vực Đồng bằng sông Cửu Long về trú ngụ tại khu vực bán ngập ở trảng Tà Nốt . Đây là loài cò thuộc họ Hạc có tên trong Sách đỏ VN, thuộc bậc R (hiếm) đang có nguy cơ bị tuyệt chủng.

Cò nhạn di cư tại khu vực bán ngập trảng Tà Nốt

Theo Ban quản lý VQG, trước đây khu rừng Lò Gò-Xa Mát được chú ý như một di tích lịch sử và văn hoá hơn là những giá trị đa dạng về tài nguyên sinh học. Hiện nay những giá trị tài nguyên đa dạng về sinh học của khu rừng này ngày càng phát triển và đang trở thành một hệ sinh thái rừng Đông Nam Bộ đặc trưng. Với vị trí địa lý đặc thù, VQG Lò Gò-Xa Mát có nguồn tài nguyên thiên nhiên và có tiềm năng to lớn để phát triển du lịch, đặc biệt là du lịch sinh thái kết hợp với du lịch văn hóa về nguồn.

Trong chiến tranh chống Mỹ, Lò Gò – Xa Mát là cơ sở của Đài phát thanh Giải phóng miền Nam Việt Nam, đồng thời cũng là căn cứ cách mạng của quân giải phóng. Bởi vậy, khu vực này còn có ý nghĩa quan trọng về mặt lịch sử.

Vườn quốc gia Lò Gò – Xa Mát nơi có con sông Vàm Cỏ bắt nguồn từ Campuchia chảy qua nên rừng ở đây có vai trò quan trọng trong việc phòng hộ đầu sông. Nhiều hộ dân cư sống phụ thuộc vào nguồn tài nguyên thuỷ sản của con sông này.

Đa dạng sinh học của Vườn quốc gia Lò Gò-Xa Mát

Thực vật

Vườn quốc gia Lò Gò – Xa Mát là khu vực có rừng che phủ lớn nhất tại tỉnh Tây Ninh, chiếm 26% tổng diện tích che phủ rừng tự nhiên của tỉnh. Thảm thực vật rừng khu vực có dạng khảm giữa rừng bán rụng lá, rừng rụng lá trên đất thấp (do đất nghèo và chế độ thủy văn kìm hãm nên không có vòm lá dày dặc) và các dải hẹp rừng thường xanh ven sông suối và rừng tràm (Melaleuca spp.). Gần biên giới với Campuchia là các dải rộng đồng cỏ đất lầy với các thảm cói lác

Các loài cây phổ biến tại vườn quốc gia Lò Gò – Xa Mát có vên vên (Anisoptera costata), dầu nước (Dipterocarpus alatus), dầu cát (D. costatus), dầu chai (D. intricatus), dầu song nàng (D. dyeri), sao đen (Hopea odorata), sến mủ (Shorea roxburghii), căm xe (Xylia xylocarpa), gõ cà te (Afzelia xylocarpa), gõ mật (Sindora siamensis), xoay (Dialium cochinchinensis), cẩm lai (Dalbergia sp.), giáng hương (Pterocarpus macrocarpus), bằng lăng (Lagerstroemia sp.) và sến cát (Shorea cochinchinensis). Có một vài khu vực rừng thuần (đơn loài) của các loài cây trong họ Dầu (Dipterocarpaceae), như Dipterocarpus costatus và D. intricatus. Rừng tại vườn quốc gia này có một loạth các loài có tên trong sách đỏ Việt Nam, như gõ cà te, giáng hương và mạc nưa (Diospyros mollis

Động vật

Quần động vật của vườn quốc gia Lò Gò – Xa Mát vẫn chưa được nghiên cứu kỹ, mặc dù nhóm của Lê Trọng Trải và Trần Hiếu Minh (2000) nhận được một số báo cáo về sự tồn tại của một số loài đáng quan tâm về mặt bảo tồn, như voọc chà vá chân đen (Pygathrix nigripes), voọc bạc Đông Dương ( Trachypithecus villosus), khỉ mặt đỏ (Macaca arctoides), gấu ngựa (Ursus thibetanus), sói đỏ (Cuon alpinus) và sói vàng (Canis aureus). Một số đợt khảo sát nhanh đã được tiến hành và ghi nhận một số loài có tầm quan trọng bảo tồn Kết quả điều tra cho thấy trong khu vực tồn tại các loài có giá trị bảo tồn như cu li nhỏ (Nycticebus pygmaeus), khỉ đuôi lợn (Macaca leonina), khỉ đuôi dài (M. fascicularis).

Trong lần khảo sát tháng 1 năm 2001, sự hiện diện của công (Pavo muticus), gà lôi hồng tía (Lophura diardi) và hồng hoàng (Buceros bicornis) đã được thông báo một cách đáng tin cậy. Ngoài ra, hạc cổ trắng (Ciconia episcopus) và vẹt má vàng (Psittacula eupatria), hai loài chim hiếm chỉ có ở Đông Dương, cũng như gầm ghì lưng xanh (Ducula aenea), một loài chim của các cánh rừng đất thấp, cũng được ghi nhận. Dựa trên hành vi sống của các loài đã ghi nhận, một số các loài khác đáng quan tâm về mặt bảo tồn cũng có thể có tại Lò Gò – Xa Mát. Chúng bao gồm gà tiền mặt đỏ (Polyplectron germaini), già đẫy nhỏ (Leptoptilos javanicus), quắm cánh xanh (Pseudibis davisoni) và quắm lớn (P. gigantea

Khu hệ chim tại vườn quốc gia này rất đặc trưng, tại các sinh cảnh đất ngập nước có rừng đã ghi nhận nhiều loài chim nước quý hiếm như giang sen (Ciconia episcopus), già đẫy nhỏ (Leptoptilos javanicus) và cò nhạn (Anastomus oscitans). Các sinh cảnh rừng ghi nhận một loài bị đe dọa toàn cầu là gà lôi hông tía (Lophura diardi), hai loài có vùng phân bố giới hạn gà tiền mặt đỏ (Polyplectron germaini), chích chạch má xám (Macronous kelleyi). Ngoài ra, Lò Gò – Xa Mát còn là nơi dừng chân bay qua của loài sếu đầu đỏ (Grus antigone), trên tuyến di cư giữa đồng bằng sông Cửu Long về nơi sinh sản tại Campuchia. Dựa trên tầm quan trọng của các loài đang bị đe dọa toàn cầu và các loài có vùng phân bố giới hạn, Lò Gò-Xa Mát được công nhận là một trong các vùng chim quan trọng của Việt Nam

Qua phỏng vấn ngư dân địa phương, người ta ghi nhận thông tin về sự có mặt của cá sấu xiêm (Crocodylus siamensis), loài đang bị đe dọa tuyệt chủng toàn cầu mức cực kỳ nguy cấp tại sông Vàm Cỏ trong vườn quốc gia. Nhóm của Tordoff cũng ghi nhận thông tin từ người dân là loài này đã từng bị bắt tại sông Vàm Cỏ nhưng ở địa phận Campuchia, tại thượng nguồn vườn quốc gia. Hiện tại, chưa có bất kỳ đợt khảo sát nào được tiến hành tại sông Vàm Cỏ để xác định chính xác sự tồn tại của loài này.

Ghi nhận những thành tích trong công tác bảo vệ và phát triển đa dạng hệ sinh thái rừng, vừa qua, tập thể Ban quản lý VQG Lò Gò – Xa Mát và ông Nguyễn Đình Xuân, nguyên Giám đốc VQG (nay là Giám đốc sở TN-MT Tây Ninh) vinh dự đón nhận Huân chương Lao động hạng ba do Chủ tịch Nước trao tặng vì có thành tích xuất sắc trong công tác từ 2008-2012

3 Comments

  1. I read a lot of interesting content here. Probably you spend a
    lot of time writing, i know how to save you a lot of time, there is an online tool that
    creates unique, SEO friendly articles in minutes, just type in google – laranitas free content

  2. I read a lot of interesting content here. Probably you spend a lot of time writing, i know
    how to save you a lot of work, there is an online tool that creates
    readable, SEO friendly posts in seconds, just type in google – laranitas free content
    source

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*